2.12 导数的物理应用:相关变化率与链式法则

忠实整理导数的物理应用(数三不要求):相关变化率问题的标准化操作流程——找变量关系、链式求导,涵盖矩形对角线、曲线上点到原点距离、圆柱体体积与表面积的变化率真题。

2.12 导数的物理应用:相关变化率与链式法则

流水化操作:找到题中所给出的各个变量之间的关系,之后使用链式求导法则即可。

来源:邂逅遗憾 27 考研数学思维课,第二章”导数”,资料页 197—198。本文保留资料中的定理、例题、原解与手写批注。

数三不要求

一、相关变化率

解答题例 2.99(2010 数二真题)

一矩形的长 ll2cm/s2\,\text{cm/s} 的速度增加,宽 ww3cm/s3\,\text{cm/s} 的速度增加。求当 l=12cml = 12\,\text{cm}w=5cmw = 5\,\text{cm} 时,对角线长度的增加速度。

解答

设对角线为 s(t)s(t),则 s2(t)=l2(t)+w2(t)s^2(t) = l^2(t) + w^2(t)

两边对 tt 求导:

2sdsdt=2ldldt+2wdwdt2s\frac{ds}{dt} = 2l\frac{dl}{dt} + 2w\frac{dw}{dt}

sdsdt=ldldt+wdwdts\dfrac{ds}{dt} = l\dfrac{dl}{dt} + w\dfrac{dw}{dt}

l=12l = 12w=5w = 5 时,s=144+25=13s = \sqrt{144 + 25} = 13

13dsdt=12×2+5×3=24+15=3913\frac{ds}{dt} = 12 \times 2 + 5 \times 3 = 24 + 15 = 39 dsdt=3cm/s\frac{ds}{dt} = 3\,\text{cm/s}
解答题例 2.100(2016 数二真题)

PP 在曲线 y=x3y = x^3 上运动,PP 到原点的距离为 ll。若 PP 的横坐标对时间的变化率为常数 v0v_0,求 P=(1,1)P = (1,1)ll 对时间的变化率。

解答

l=x2+y2=x2+x6l = \sqrt{x^2 + y^2} = \sqrt{x^2 + x^6}

dldt=dldxdxdt=2x+6x52x2+x6v0\frac{dl}{dt} = \frac{dl}{dx} \cdot \frac{dx}{dt} = \frac{2x + 6x^5}{2\sqrt{x^2 + x^6}} \cdot v_0

x=1x = 1 时:

dldtx=1=2+621+1v0=822v0=42v0=22v0\left.\frac{dl}{dt}\right|_{x=1} = \frac{2 + 6}{2\sqrt{1 + 1}} \cdot v_0 = \frac{8}{2\sqrt{2}} v_0 = \frac{4}{\sqrt{2}} v_0 = 2\sqrt{2}\,v_0
选择题例 2.101(2021 数二真题)

有一圆柱体,底面半径与高随时间变化的速度分别为 2cm/s2\,\text{cm/s}3cm/s-3\,\text{cm/s}。当底面半径为 10cm10\,\text{cm},高为 5cm5\,\text{cm} 时,圆柱体的体积与表面积随时间变化的速度分别为( )

  • A. 125πcm3/s125\pi\,\text{cm}^3/\text{s}40πcm2/s40\pi\,\text{cm}^2/\text{s}
  • B. 125πcm3/s125\pi\,\text{cm}^3/\text{s}40πcm2/s-40\pi\,\text{cm}^2/\text{s}
  • C. 100πcm3/s-100\pi\,\text{cm}^3/\text{s}40πcm2/s40\pi\,\text{cm}^2/\text{s}
  • D. 100πcm3/s-100\pi\,\text{cm}^3/\text{s}40πcm2/s-40\pi\,\text{cm}^2/\text{s}
解答

设半径 r(t)r(t),高 h(t)h(t)

体积 V=πr2hV = \pi r^2 h,表面积 S=2πrh+2πr2S = 2\pi rh + 2\pi r^2

由链式法则:

dVdt=Vrdrdt+Vhdhdt=2πrhdrdt+πr2dhdt\frac{dV}{dt} = \frac{\partial V}{\partial r}\frac{dr}{dt} + \frac{\partial V}{\partial h}\frac{dh}{dt} = 2\pi rh\frac{dr}{dt} + \pi r^2\frac{dh}{dt} dSdt=Srdrdt+Shdhdt=(2πh+4πr)drdt+2πrdhdt\frac{dS}{dt} = \frac{\partial S}{\partial r}\frac{dr}{dt} + \frac{\partial S}{\partial h}\frac{dh}{dt} = (2\pi h + 4\pi r)\frac{dr}{dt} + 2\pi r\frac{dh}{dt}

代入 r=10r = 10h=5h = 5drdt=2\dfrac{dr}{dt} = 2dhdt=3\dfrac{dh}{dt} = -3

dVdt=2π×10×5×2+π×100×(3)=200π300π=100πcm3/s\frac{dV}{dt} = 2\pi \times 10 \times 5 \times 2 + \pi \times 100 \times (-3) = 200\pi - 300\pi = -100\pi\,\text{cm}^3/\text{s} dSdt=(2π×5+4π×10)×2+2π×10×(3)=100π60π=40πcm2/s\frac{dS}{dt} = (2\pi \times 5 + 4\pi \times 10) \times 2 + 2\pi \times 10 \times (-3) = 100\pi - 60\pi = 40\pi\,\text{cm}^2/\text{s}

答案:C

Back to archive

Discussion

Comments

Post

Share questions, corrections, or extra notes about this post.