MASTERY · CONTROL ENGINEERING

8.2.3 状态空间表达式的四大标准型(1)

1.8k WORDS 8 MIN READ #816专业课

8.2.3 状态空间表达式的四大标准型(1)

一、导言与实现问题概述

8.2.3_四大标准型矩阵结构速查对比图.png


二、能控标准型(Controllable Canonical Form)

1. 传递函数的一般形式

设单输入单输出(SISO)系统的传递函数为:

G(s)=Y(s)U(s)=bnsn+bn1sn1+bn2sn2++b1s+b0sn+an1sn1+an2sn2++a1s+a0G(s) = \frac{Y(s)}{U(s)} = \frac{b_n s^n + b_{n-1}s^{n-1} + b_{n-2}s^{n-2} + \dots + b_1 s + b_0}{s^n + a_{n-1}s^{n-1} + a_{n-2}s^{n-2} + \dots + a_1 s + a_0}

若分子分母同阶(m=nm = n),经长除法分离直接前传项 bnb_n

G(s)=bn+βn1sn1+βn2sn2++β1s+β0sn+an1sn1+an2sn2++a1s+a0G(s) = b_n + \frac{\beta_{n-1}s^{n-1} + \beta_{n-2}s^{n-2} + \dots + \beta_1 s + \beta_0}{s^n + a_{n-1}s^{n-1} + a_{n-2}s^{n-2} + \dots + a_1 s + a_0}

其中分子修正系数计算公式为:

βi=bibnai(i=0,1,,n1)\beta_i = b_i - b_n a_i \quad (i = 0, 1, \dots, n-1)

若原传递函数为严格真分式(m<nm < n),则 bn=0b_n = 0,此时 βi=bi\beta_i = b_i

2. 能控标准型矩阵结构

系统的状态空间表达式为:

{x˙=Ax+Buy=Cx+Du\begin{cases} \boldsymbol{\dot{x}} = \boldsymbol{A} \boldsymbol{x} + \boldsymbol{B} u \\ y = \boldsymbol{C} \boldsymbol{x} + \boldsymbol{D} u \end{cases}

各矩阵的规范结构为:

A=[010000100001a0a1a2an1],B=[0001]\boldsymbol{A} = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 0 & \dots & 0 \\ 0 & 0 & 1 & \dots & 0 \\ \vdots & \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ 0 & 0 & 0 & \dots & 1 \\ -a_0 & -a_1 & -a_2 & \dots & -a_{n-1} \end{bmatrix},\qquad \boldsymbol{B} = \begin{bmatrix} 0 \\ 0 \\ \vdots \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix} C=[β0β1β2βn1],D=[bn]\boldsymbol{C} = \begin{bmatrix} \beta_0 & \beta_1 & \beta_2 & \dots & \beta_{n-1} \end{bmatrix},\qquad \boldsymbol{D} = [b_n]

3. 能控标准型的严密推导

8.2.3_能控标准型传递函数分解结构图.png

将传递函数分解为中间变量 Z(s)Z(s) 的两个子环节与一个直通通道:

  1. 输入到中间变量 Z(s)Z(s)Z(s)U(s)=1sn+an1sn1++a1s+a0\frac{Z(s)}{U(s)} = \frac{1}{s^n + a_{n-1}s^{n-1} + \dots + a_1 s + a_0}
  2. 中间变量 Z(s)Z(s) 到输出 Y(s)Y(s)Y(s)=(βn1sn1++β1s+β0)Z(s)+bnU(s)Y(s) = (\beta_{n-1}s^{n-1} + \dots + \beta_1 s + \beta_0) Z(s) + b_n U(s)

Z(s)Z(s)U(s)U(s) 的关系展开为时域微分方程:

z(n)+an1z(n1)++a1z˙+a0z=u(t)z^{(n)} + a_{n-1}z^{(n-1)} + \dots + a_1 \dot{z} + a_0 z = u(t)

输出方程对应时域形式:

y(t)=βn1z(n1)++β1z˙+β0z+bnu(t)y(t) = \beta_{n-1}z^{(n-1)} + \dots + \beta_1 \dot{z} + \beta_0 z + b_n u(t)

选取状态变量为中间变量 zz 及其各阶导数:

x1=z,x2=z˙,x3=z¨,,xn=z(n1)x_1 = z,\quad x_2 = \dot{z},\quad x_3 = \ddot{z},\quad \dots,\quad x_n = z^{(n-1)}

对各状态变量求导:

{x˙1=x2x˙2=x3x˙n1=xnx˙n=z(n)=a0za1z˙an1z(n1)+u=a0x1a1x2an1xn+u\begin{cases} \dot{x}_1 = x_2 \\ \dot{x}_2 = x_3 \\ \quad \vdots \\ \dot{x}_{n-1} = x_n \\ \dot{x}_n = z^{(n)} = -a_0 z - a_1 \dot{z} - \dots - a_{n-1}z^{(n-1)} + u = -a_0 x_1 - a_1 x_2 - \dots - a_{n-1} x_n + u \end{cases}

代入输出方程:

y=β0x1+β1x2++βn1xn+bnuy = \beta_0 x_1 + \beta_1 x_2 + \dots + \beta_{n-1} x_n + b_n u

写成矩阵形式即严格得到能控标准型!


三、能观标准型(Observable Canonical Form)

1. 能观标准型矩阵结构

对于相同的传递函数 G(s)G(s),能观标准型的状态空间矩阵为:

A=[000a0100a1010a2001an1],B=[β0β1β2βn1]\boldsymbol{A} = \begin{bmatrix} 0 & 0 & \dots & 0 & -a_0 \\ 1 & 0 & \dots & 0 & -a_1 \\ 0 & 1 & \dots & 0 & -a_2 \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots & \vdots \\ 0 & 0 & \dots & 1 & -a_{n-1} \end{bmatrix},\qquad \boldsymbol{B} = \begin{bmatrix} \beta_0 \\ \beta_1 \\ \beta_2 \\ \vdots \\ \beta_{n-1} \end{bmatrix} C=[0001],D=[bn]\boldsymbol{C} = \begin{bmatrix} 0 & 0 & \dots & 0 & 1 \end{bmatrix},\qquad \boldsymbol{D} = [b_n]

8.2.3_能控与能观标准型模拟结构对比图.png


2. 能观标准型的推导过程

对应时域微分方程(整理移项):

βn1u(n1)++β1u˙+β0u=y(n)bnu(n)+an1(y(n1)bnu(n1))++a0(ybnu)\beta_{n-1}u^{(n-1)} + \dots + \beta_1 \dot{u} + \beta_0 u = y^{(n)} - b_n u^{(n)} + a_{n-1}(y^{(n-1)} - b_n u^{(n-1)}) + \dots + a_0(y - b_n u)

构造递推状态变量

{xn=ybnuxn1=x˙n+an1(ybnu)βn1uxn2=x˙n1+an2(ybnu)βn2ux1=x˙2+a1(ybnu)β1u\begin{cases} x_n = y - b_n u \\ x_{n-1} = \dot{x}_n + a_{n-1}(y - b_n u) - \beta_{n-1}u \\ x_{n-2} = \dot{x}_{n-1} + a_{n-2}(y - b_n u) - \beta_{n-2}u \\ \quad \vdots \\ x_1 = \dot{x}_2 + a_1(y - b_n u) - \beta_1 u \end{cases}

展开各阶导数并代入微分方程,可得状态微分方程组:

{x˙1=a0xn+β0ux˙2=x1a1xn+β1ux˙3=x2a2xn+β2ux˙n=xn1an1xn+βn1u,y=xn+bnu\begin{cases} \dot{x}_1 = -a_0 x_n + \beta_0 u \\ \dot{x}_2 = x_1 - a_1 x_n + \beta_1 u \\ \dot{x}_3 = x_2 - a_2 x_n + \beta_2 u \\ \quad \vdots \\ \dot{x}_n = x_{n-1} - a_{n-1} x_n + \beta_{n-1} u \end{cases},\qquad y = x_n + b_n u

写成矩阵形式即证得能观标准型。


四、列写标准型的“三大黄金准则”


五、经典例题规范解析

例题 1:分子分母同阶系统(带直通项)


例题 2:分母最高阶非首一化系统


例题 3:严格真分式缺项系统

Discussion

Comments

Post

Thoughts, corrections, and follow-up notes are welcome here.